مکمل کنترل pH شکمبه نشخوارکنندگان؛ پرودی پریمیوم چگونه به سلامت شکمبه کمک می کند؟

کاهش pH شکمبه یکی از مشکلاتی است که بیشتر در دام هایی با جیره پرکنسانتره دیده می شود و اگر برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، می تواند روی هضم خوراک، مصرف ماده خشک و عملکرد دام اثر بگذارد. این مسئله به خصوص در گاوهای شیری پرتولید و گوساله های پرواری که مقدار قابل توجهی غلات و خوراک های سریع التخمیر دریافت می کنند اهمیت بیشتری دارد. مکمل کنترل pH شکمبه نشخوارکنندگان برای کمک به حفظ شرایط مناسب محیط شکمبه و کاهش نوسانات شدید pH در چنین جیره هایی استفاده می شود.

پرودی پریمیوم (Prody Premium) یکی از مکمل های مخصوص نشخوارکنندگان است که در ترکیب آن مخمر زنده پوشش دار ساکارومایسس سرویزیه، دیواره سلولی مخمر غنی از بتاگلوکان و مانان الیگوساکارید یا MOS و ترکیبات محرک رشد میکروارگانیسم های مفید وجود دارد. هدف از مصرف این مکمل، حمایت از فعالیت میکروبی شکمبه، تثبیت بهتر pH، کمک به هضم فیبر و نشاسته و کاهش احتمال بروز مشکلات مرتبط با اسیدوز تحت حاد شکمبه است. استفاده از مکمل، البته جای اصلاح جیره را نمی گیرد؛ اگر فیبر مؤثر جیره کم باشد یا مقدار کنسانتره بدون تطبیق تدریجی افزایش پیدا کند، باید علت اصلی نیز اصلاح شود.

چرا pH شکمبه کاهش پیدا می کند و اسیدوز شکمبه چه علائمی دارد؟

برای انتخاب مکمل کنترل pH شکمبه نشخوارکنندگان ابتدا باید بدانیم چرا محیط شکمبه اسیدی می شود. زمانی که مقدار زیادی کربوهیدرات سریع التخمیر مانند غلات وارد جیره می شود، میکروارگانیسم های شکمبه آن ها را با سرعت بیشتری تخمیر می کنند. نتیجه این فرایند افزایش تولید اسیدهای چرب فرار است. اگر سرعت تولید این اسیدها از توان جذب و خنثی سازی آن ها بیشتر شود، pH شکمبه کاهش پیدا می کند. تغییر ناگهانی از جیره پرفیبر به جیره پرکنسانتره، کمبود فیبر مؤثر، خرد شدن بیش از اندازه خوراک و کاهش نشخوار و ترشح بزاق نیز می توانند خطر اسیدوز را بیشتر کنند.

اسیدوز تحت حاد شکمبه یا SARA همیشه با یک علامت مشخص دیده نمی شود. دامدار ممکن است ابتدا متوجه نوسان در مصرف خوراک، کاهش نشخوار، شل شدن مدفوع، افت چربی شیر یا کاهش راندمان خوراک شود. در بعضی گله ها نفخ، تغییر وضعیت مدفوع و در ادامه افزایش مشکلاتی مانند لنگش نیز دیده می شود. به همین دلیل اسیدوز تحت حاد ممکن است مدتی بدون تشخیص مشخص در گله باقی بماند.

پرودی پریمیوم چگونه به کنترل pH شکمبه و کاهش خطر اسیدوز کمک می کند؟

عملکرد پرودی پریمیوم بیشتر بر پایه مخمر زنده و ترکیبات حاصل از دیواره سلولی مخمر است. مخمر زنده ساکارومایسس سرویزیه موجود در این مکمل با مصرف اکسیژن باقی مانده در محیط شکمبه، شرایط مناسب تری برای فعالیت میکروارگانیسم های بی هوازی فراهم می کند. طبق اطلاعات محصول، این فرایند می تواند به کاهش تولید و تجمع لاکتات و در نتیجه تثبیت pH شکمبه کمک کند.

پرودی پریمیوم همچنین حاوی بتاگلوکان و مانان الیگوساکارید یا MOS است و برای حمایت از سلامت دستگاه گوارش و فعالیت میکروبی شکمبه طراحی شده است.

وجود مخمر زنده در جیره با استفاده از یک بافر معدنی ساده تفاوت دارد. ترکیباتی مانند بی کربنات سدیم عمدتاً از طریق افزایش ظرفیت بافری به مقابله با افت pH کمک می کنند، در حالی که برخی افزودنی های میکروبی از طریق تأثیر بر جمعیت و فعالیت میکروارگانیسم های شکمبه عمل می کنند. بررسی های علمی نیز استفاده از مخمرهایی مانند Saccharomyces cerevisiae را در کنار سایر راهکارهای تغذیه ای برای حمایت از عملکرد شکمبه بررسی کرده اند.

در مکمل کنترل اسیدوز شکمبه پرودی پریمیوم هدف فقط بالا بردن عدد pH نیست. حفظ محیط مناسب شکمبه به باکتری های تجزیه کننده فیبر کمک می کند تا فعالیت طبیعی تری داشته باشند. به همین دلیل سازنده از بهبود هضم فیبر و نشاسته، افزایش بازده خوراک و حمایت از رشد باکتری ها، قارچ ها و پروتوزوآهای مفید شکمبه به عنوان کاربردهای محصول نام می برد. این موضوع در گاوهای شیری پرتولید یا دام هایی که جیره پرانرژی دریافت می کنند اهمیت بیشتری دارد.

مکمل کنترل pH شکمبه برای چه دام هایی و در چه شرایطی مناسب است؟

مکمل کنترل pH شکمبه نشخوارکنندگان بیشتر زمانی مطرح می شود که جیره یا شرایط مدیریتی احتمال افت pH را افزایش داده باشد. یکی از نمونه های مشخص، گاو شیری پرتولید است. این دام ها برای تأمین انرژی تولید شیر معمولاً جیره ای با تراکم انرژی بالا دریافت می کنند و اگر نسبت علوفه به کنسانتره، فیبر مؤثر یا نحوه خوراک دهی مناسب نباشد، خطر اسیدوز تحت حاد افزایش پیدا می کند. منابع دامپزشکی نیز تغییر ناگهانی از جیره دوره خشکی به جیره پرانرژی بعد از زایش را یکی از موقعیت های پرخطر معرفی می کنند.

در گوساله های پرواری نیز شرایط مشابهی وجود دارد. افزایش سهم غلات در جیره برای بالا بردن سرعت رشد و ضریب تبدیل می تواند تولید اسید در شکمبه را افزایش دهد. در چنین برنامه ای استفاده از مکمل پرودی پریمیوم برای گوساله پرواری می تواند برای حمایت از تعادل محیط شکمبه و بازده خوراک در نظر گرفته شود.

تنش حرارتی موقعیت دیگری است که در صفحه رسمی محصول به آن اشاره شده است. در هوای گرم الگوی مصرف خوراک و رفتار نشخوار دام تغییر می کند و ممکن است وعده های بزرگ تری در ساعات خنک روز مصرف شود. همین تغییر می تواند نوسانات تخمیر شکمبه را افزایش دهد. پرودی پریمیوم برای شرایط تغذیه با سطوح بالای کنسانتره، اسیدوز تحت حاد شکمبه و تنش حرارتی معرفی شده است.

مقدار و روش مصرف پرودی پریمیوم برای گاو شیری و گوساله پرواری چقدر است؟

مقدار مصرف پرودی پریمیوم در صفحه رسمی محصول بر اساس نوع دام مشخص شده است. برای گاوهای شیری روزانه ۳۰ گرم و برای گوساله های پرواری روزانه ۲۰ گرم مکمل توصیه شده است. این مقادیر مربوط به خود Prody Premium هستند و نباید مقدار مصرف سایر مکمل های مخمری یا بافرهای شکمبه را به این محصول تعمیم داد. محصول در بسته بندی های نیم کیلویی و یک کیلویی تولید می شود و باید در محیط خشک و خنک نگهداری شود.

مصرف مکمل زمانی نتیجه بهتری خواهد داشت که همراه با مدیریت صحیح جیره باشد. اگر دام مقدار زیادی کنسانتره دریافت می کند، افزایش غلات باید به صورت تدریجی انجام شود تا جمعیت میکروبی شکمبه فرصت سازگاری داشته باشد. وجود فیبر مؤثر کافی نیز برای تحریک جویدن، نشخوار و ترشح بزاق ضروری است؛ بزاق یکی از مکانیسم های طبیعی دام برای کنترل اسیدیته شکمبه است. بررسی ترکیب و اندازه ذرات TMR و جلوگیری از سورت خوراک نیز اهمیت دارد.

نکته دیگر این است که پرودی پریمیوم یک مکمل کنترل pH شکمبه است و نباید با درمان اسیدوز حاد اشتباه گرفته شود. در اسیدوز شدید ناشی از مصرف مقدار زیاد غلات، افت شدید pH می تواند یک وضعیت اورژانسی باشد و درمان ممکن است به اصلاح مایعات و الکترولیت ها و اقدامات دامپزشکی دیگری نیاز داشته باشد. در چنین شرایطی صرفاً افزایش مقدار مکمل غذایی راه حل مناسبی نیست.

نتیجه گیری

افت مداوم pH شکمبه می تواند هضم خوراک، فعالیت میکروبی شکمبه و عملکرد دام را تحت تأثیر قرار دهد و در گاوهای شیری و گوساله های پرواری با جیره پرکنسانتره احتمال بروز اسیدوز تحت حاد شکمبه بیشتر است. مکمل کنترل pH شکمبه نشخوارکنندگان پرودی پریمیوم با داشتن مخمر زنده پوشش دار ساکارومایسس سرویزیه، بتاگلوکان، MOS و ترکیبات محرک رشد میکروبی برای کمک به تثبیت محیط شکمبه، بهبود هضم فیبر و نشاسته و افزایش بازده خوراک طراحی شده است. مقدار مصرف اعلام شده برای گاو شیری ۳۰ گرم و برای گوساله پرواری ۲۰ گرم در روز است. استفاده از پرودی پریمیوم زمانی منطقی تر است که در کنار تنظیم مقدار کنسانتره، تأمین فیبر مؤثر، تغییر تدریجی جیره و مدیریت صحیح خوراک انجام شود؛ زیرا کنترل پایدار pH شکمبه به مجموعه این عوامل وابسته است.

منبع : https://kavoshbiotech.ir/